Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Svetska baština u Perućcu i Rastištu

Bajina Bašta – Srbija ima svega 14 jedinica na Uneskovoj reprezentativnoj listi svetskog kulturnog nasleđa. To su naši dragoceni materijalni i nematerijalni artefakti iz prošlosti. A među tih 14 na području opštine Bajina Bašta su dva: reč je o srednjovekovnim kamenim nadgrobnim obeležjima stećcima, o dvema nekropolama na ovoj teritoriji.

Mramorje u Perućcu, foto: S.Jovičić

To je nedavno na prvoj “Ćiriličnoj baštini“ u Bajinoj Bašti, govoreći o našem vrednom identitetskom nasleđu, napomenuo istoričar Dejan Ristić, nekadašnji upravnik Narodne biblioteke Srbije i državni sekretar za kulturu.

Jedna ovdašnja nekropola sa Uneskove liste je Mramorje u Perućcu nadomak Drine, a druga u obližnjem Rastištu, u predelima planine Tare. Obe su pre tri godine upisane na reprezentativnu listu, nakon šestogodišnjeg procesa zajedničke kandidature 28 takvih lokaliteta iz Srbije, BiH, Crne Gore i Hrvatske. Učinjeno je to jer su stećci jedinstvena pojava u srednjovekovnoj evropskoj umetničkoj i arheološkoj baštini.

Na lokalitet Mramorje u Perućcu nailazi se glavnim putem koji turiste vodi na reku Drinu i jezero Perućac. Ispred najkraće rečice Vrelo, duge 365 metara (reka zvana godina) koja se u Drinu uliva lepim vodopadom, ima ograđen prostor i usred njega golemo belo kamenje na širokoj livadi. Tu je i tabla koja (na srpskom i engleskom) ovo objašnjava:

“Mramorje u Perućcu je srednjovekovno groblje iz 14. i 15. veka, na kome je trenutno vidljivo 88 nadgrobnih belega. Svi spomenici su neukrašeni i bez natpisa, osim jednog sa ukrasom u obliku kruga. Ovo srednjovekovno groblje je posebno zbog nadgrobnih kamenih belega koji su klesani iz jednog komada krečnjačke stene i teški su do tri i više tona. U zapadnoj Srbiji narod je od davnina ovakve spomenike nazivao mramorovi. Spomenici su u obliku ploče, sanduka, slemenjaka (s krovom na dve vode) ili u obliku blago priklesanog kamena približno pravougaonog oblika. Manja arheološka istraživanja obavljena su 2010., a konzervacija kamenih spomenika 2011. godine“.

Mramorje u Perućcu kraj Drine, foto: S.Jovičić

Što se tiče Mramorja u Rastištu, sedam kilometara od ovog perućačkog, ono je u ambijentu očuvane prirode Tare i do njega se dolazi kanjonom reke Dervente, koja se uliva u Drinu kod jezera Perućac. Dva groblja sa stećcima, na oko pola kilometra rastojanja, nalaze se severno od seoske crkve. U blizini im je lokalni majdan Vagan gde su u srednjem veku klesani nadgrobni spomenici. Ovde je na potesu Gajevi sačuvano 35 nadgrobnih spomenika, a 33 na potesu Uroševine. Ima na njima ukrasa sa motivima strele i luka, mačeva… “Stećci su duboko ukorenjeni u različite običaje i verovanja, narodna priča i bajka vekovima crpu motive iz srednjovekovnog viteškog miljea koji se nalazi na površini stećaka“, ističu u zapisu o ovim nekropolama u Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture.

Možda je baš ovo leto, kada će desetine hiljada ljubitelja prirode i druženja na vodi (“Drinska regata“) posetiti bajinobaštanski kraj, prava prilika da što više njih vidi i ta dva mramorja sa liste Uneska.

Objavila „Politika“, autor teksta Branko Pejović

Ostavite odgovor

Komentari objavljeni na portalu PressLider nisu stav vlasnika, niti redakcije portala. Molimo Vas da prilikom komentarisanja tekstova ne koristite govor mržnje, pretnje, psovke, kao ni uvrede na verskoj, nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi. Zabranjeno je postavljanje reklamnih linkova, kao i pornografskog i politički ekstremnog sadržaja. Redakcija PressLider zadržava pravo da ne objavi komentare neprimerenog sadržaja, kao i one koji sadrže osvrt na nečiji privatan život i ličnost.

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.