Sećanje na pisca koga pamte i Rusija i Amerika

Izložba o Sergeju Dovlatovu otvorena u užičkoj biblioteci

“Genije nije pun mržnje prema masi, nego prema osrednjosti“.
“Oskudnost mišljenja rađa legione istomišljenika“. “Želja da naređuješ u oblasti koja ti je nepoznata jeste tiranija“…

Fotografija Sergeja Dovlatova sa izložbe u Užicu, foto S,Jovičić

Ove i druge misli briljantnog pisca Sergeja Dovlatova (1941.-1990.), vidno istaknute, dočekuju posetioce izložbe o njemu upravo otvorene u holu užičke Narodne biblioteke. Tu su, uz crtice iz biografije književnika (za koga Brodski kaže da je “jedini ruski pisac čija će se dela čitati svuda u svetu“), izloženi i predmeti poput davnašnje pisaće mašine i uramljenih fotografija, deo njegove prepiske, fragmenti poslednjeg romana “Filijala“ koji je slika umorne ruske emigracije u Americi…

Tako je poznati svetski stvaralac stigao pred Užičane, zaslugom Čitalačkog kluba Užičke gimnazije, Užičke književne republike i ovdašnje Narodne biblioteke, uz pomoć grada Užica. I to povodom 180 godina rada Užičke gimnazije. Izložba je nazvana “Zona Dovlatov“, premijerna je kod nas. Osmislile su je, nadahnute filmom “Dovlatov“ (nagrađenim prošle godine u Berlinu “Srebrnim medvedom“, glavnu ulogu pisca igra naš glumac Milan Marić), četiri profesorke Užičke gimnazije i jedna iz OŠ “Nada Matić“.

Detalj sa izložbe, foto S.Jovičić

Na otvaranju postavke prikazan je i dokumentarni film o životu Sergeja Dovlatova. O njemu i stvaralaštvu govorila je ovom prilikom prevodilac Natalija Nenezić.

Zanimljiv je životni put ovog pisca, koga mnogi nazivaju modernim Čehovom. Pa i sam Dovlatov je govorio: “Moguće je osećati strahopoštovanje pred Tolstojevim umom, oduševljavati se Puškinovom elegancijom, uvažavati moralna istraživanja Dostojevskog, humor Gogolja, i tako dalje. Ali želimo da ličimo samo na Čehova“.

Sa zapisa na izložbi čitamo da se ovaj književnik rodio 1941. u Ufi (gde mu je porodica bila evakuisana iz Lenjingrada), od oca Jevrejina, pozorišnog reditelja, i majke Jermenke, glumice. Pri kraju rata vratili su se u Lenjingrad, gde Sergej u mladosti studira Filološki fakultet (i druži se s piscima Brodskim, Rejnom i Najmanom),sa koga je kao neuspešan student izbačen 1961. Potom se ženi prvi put, služi vojsku, pa upisuje studije žurnalistike i radi kao novinar u listu brodogradilišta. Počinje da piše priče, objavljuje prve tekstove u časopisu “Vatra“. Razvodi se od prve i venčava s drugom suprugom. Iz ta dva braka imao je dve kćeri. Seli se 1972. u Talin i tamo radi kao novinar u dve novine. Stupa i u treću vezu, dok mu se i prva i druga žena s ćerkama sele u SAD. Treća žena mu takođe rađa ćerku, a on se potom vraća u Lenjingrad. Dok radi kao vodič u Puškinovom memorijalnom kompleksu, u časopisima na Zapadu počinju da mu objavljuju priče, zbog čega je izbačen iz Udruženja novinara SSSR. Nepodoban i nepriznat, godine 1977. iz Lenjingrada s majkom odlazi u Beč, te godine mu u SAD izlazi i prvo delo “Nevidljiva knjiga“. U Ameriku iz Beča doseljava se 1979.

U Njujorku radi kao novinar u jednom listu i na radiju, prestižni “Njujorker“ 1980. objavljuje prvu od deset njegovih priča koliko će ih tu objaviti do 1989. U najvećem američkom gradu osamdesetih objavljuje 12 knjiga (“Kompromis“, “Puškinova brda“, “Marš usamljenih“ i druge), a dobija i sina. Stiče čitalačku publiku i popularnost, osvaja nagrade. Ali Sergej iznenada umire avgusta 1990. Sahranili su ga na groblju u Kvinsu.

– Nije mu se ispunila želja da ponovo dođe u ruski grad u kome je odrastao, ali je u danas cenjen i rado čitan u Rusiji: od 100 preporučenih knjiga za lektiru čak četiri su dela Dovlatova – rekla nam je direktorka užičke biblioteke Dušica Murić.

U ovo doba Sergeja Dovlatova sećaju se i Rusija i SAD. U Rusiji su mu objavili foto-monografiju, na kući gde se rodio u Ufi postavili spomen-ploču, a 2016. u Sankt Petersburgu podigli mu spomenik, njemu u čast pokrenuli festival “Dan D“ i jednom parku dali njegovo ime. Prethodno, 2014. godine, u Njujorku su jednu ulicu nazvali po Sergeju Dovlatovu.

(Objavila “Politika“, autor teksta Branko Pejović)

Ostavite odgovor

Komentari objavljeni na portalu PressLider nisu stav vlasnika, niti redakcije portala. Molimo Vas da prilikom komentarisanja tekstova ne koristite govor mržnje, pretnje, psovke, kao ni uvrede na verskoj, nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi. Zabranjeno je postavljanje reklamnih linkova, kao i pornografskog i politički ekstremnog sadržaja. Redakcija PressLider zadržava pravo da ne objavi komentare neprimerenog sadržaja, kao i one koji sadrže osvrt na nečiji privatan život i ličnost.

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.